Bốn tháng liền sụt giảm – nhưng đơn hàng không biến mất
Theo số liệu mới nhất từ Văn phòng Dệt may & Quần áo Hoa Kỳ (OTEXA), nhập khẩu quần áo của Mỹ trong tháng 4/2026 tiếp tục giảm 12% về giá trị và 13,8% về khối lượng so với cùng kỳ năm trước. Đây đã là tháng giảm thứ tư liên tiếp. Bề ngoài, ai cũng nghĩ người Mỹ đang thắt lưng buộc bụng, nhưng sự thật phức tạp hơn nhiều.
Nhìn vào số liệu cả năm 2025, nhập khẩu quần áo của Mỹ chỉ giảm nhẹ 1,70% (xuống 778,81 tỷ USD) so với năm 2024. Con số này không phải là một cuộc khủng hoảng tiêu dùng. Điều đang xảy ra là một cuộc tái cơ cấu địa lý của các đơn hàng, được thúc đẩy bởi thuế quan, rủi ro địa chính trị và chi phí lao động chênh lệch. Đơn hàng không biến mất – chúng đang chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam, Campuchia, Indonesia, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ.
Bước ngoặt lịch sử: Việt Nam vượt Trung Quốc
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc không thể quay lại: Việt Nam lần đầu tiên vượt Trung Quốc để trở thành nhà cung cấp quần áo lớn nhất cho thị trường Hoa Kỳ, với thị phần 17,71% so với 16,96% của Trung Quốc (theo OTEXA).
Xu hướng này không phải bất ngờ. Từ khi Mỹ áp thuế quan cao lên hàng Trung Quốc từ năm 2018, các nhà nhập khẩu đã đa dạng hóa nguồn cung. Nhưng tốc độ tăng tốc trong 12 tháng qua thực sự ấn tượng:
- Năm 2025: Nhập khẩu từ Trung Quốc giảm 35,61% so với năm trước. Trong khi đó, Việt Nam tăng 11,84%, Campuchia tăng 26,95%, Indonesia tăng 9,67%.
- 4 tháng đầu năm 2026: Nhập khẩu từ Trung Quốc tiếp tục giảm sâu 50,2%; Việt Nam vẫn tăng nhẹ 1,3%; Campuchia tăng 14,2%.
Dữ liệu chi tiết từ OTEXA cho thấy trong lĩnh vực quần áo dệt kim (HS 61, hàng dệt kim) và quần áo dệt thoi (HS 62), Việt Nam đều chiếm ưu thế. Riêng mặt hàng quần áo dệt kim, Việt Nam đã chiếm hơn 22% thị phần nhập khẩu của Mỹ vào cuối năm 2025.
Điều này có ý nghĩa gì với các nhà nhập khẩu và nhà máy? Nếu bạn đang tìm kiếm nguồn cung ổn định cho thị trường Mỹ, Việt Nam không còn là lựa chọn “bổ sung” nữa – nó là lựa chọn số một. Nhưng hãy nhìn vào bức tranh toàn cảnh.
Đông Nam Á: Ba điểm đến chính thay thế Trung Quốc
Không chỉ Việt Nam, cả Campuchia và Indonesia cũng đang hưởng lợi từ làn sóng chuyển dịch đơn hàng.
Campuchia – Điểm nóng tăng trưởng mới
Với mức tăng 26,95% trong năm 2025 và 14,2% trong 4 tháng đầu 2026, Campuchia đang thu hút các nhà đầu tư lớn. Chi phí lao động thấp hơn Việt Nam khoảng 20-30%, cùng với ưu đãi thuế từ chương trình GSP (Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập) của Mỹ, giúp quốc gia này có lợi thế cạnh tranh rõ rệt.
Tuy nhiên, quy mô sản xuất của Campuchia vẫn còn hạn chế so với Việt Nam. Các nhà máy lớn chủ yếu tập trung ở Phnom Penh và Kandal. Nếu bạn cần sản lượng lớn và chuỗi cung ứng vải ổn định, Việt Nam vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Indonesia – Tiềm năng nhưng còn rào cản
Indonesia tăng 9,67% trong năm 2025, chủ yếu nhờ các nhà máy sợi và vải lớn như Indorama, Pan Brothers. Nhưng vấn đề hạ tầng logistics và thủ tục hành chính vẫn là điểm nghẽn. Nhà nhập khẩu cần cân nhắc thời gian giao hàng dài hơn 1-2 tuần so với Việt Nam.
Châu Phi và Trung Đông: Người chơi mới đầy bất ngờ
Trong khi Đông Nam Á chiếm phần lớn lượng tăng trưởng, hai khu vực khác cũng ghi nhận sự trỗi dậy ngoạn mục: Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ.
- Ai Cập: Nhập khẩu của Mỹ từ Ai Cập tăng 14,7% trong 4 tháng đầu 2026. Nguyên nhân chính là thuế suất 0% đối với hàng dệt may theo Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) giữa Mỹ và Ai Cập. Nhiều tập đoàn lớn như Crystal International Group (Hồng Kông) đang xây dựng nhà máy siêu lớn tại Ai Cập để tận dụng lợi thế này.
- Thổ Nhĩ Kỳ: Tăng 6,4% nhờ vị trí địa lý gần châu Âu và thỏa thuận thương mại ưu đãi. Thổ Nhĩ Kỳ đặc biệt mạnh về vải denim và vải cotton chất lượng cao.
- Khu vực hạ Sahara châu Phi: Nhập khẩu từ khu vực này giảm 30,9% trong tháng 4/2026 – lý do chính là Đạo luật Cơ hội và Tăng trưởng châu Phi (AGOA) sẽ hết hạn vào cuối năm 2026. Các nhà nhập khẩu đang lo ngại về sự không chắc chắn của chính sách sau năm 2026, khiến họ chuyển hướng sang các nước có FTA ổn định hơn.
Nhận thông tin chi tiết như thế này trong hộp thư của bạn.
Một email mỗi tuần. Không spam.
Ba rủi ro lớn cần theo dõi trong năm 2026
Mặc dù đơn hàng đang chuyển dịch mạnh mẽ, không có chiến lược nào là vĩnh viễn. Ba yếu tố sau đây có thể làm thay đổi cục diện:
1. Gia hạn AGOA – Mang tính sống còn với châu Phi
AGOA hết hạn vào tháng 9/2025 (theo dữ liệu từ báo cáo của Liên minh châu Phi) và hiện chưa có thỏa thuận gia hạn chính thức. Nếu AGOA không được gia hạn, các nước như Kenya, Ethiopia, Lesotho sẽ mất đi lợi thế thuế quan 0%, gây áp lực lớn lên ngành may mặc của họ. Nhà nhập khẩu nên có phương án dự phòng nếu đang phụ thuộc vào nguồn cung từ khu vực này.
2. Rà soát USMCA – Tác động đến Mexico
Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) đang được rà soát. Mexico hiện chỉ chiếm 2,8% thị phần nhập khẩu quần áo của Mỹ (4 tháng đầu 2026), nhưng nếu USMCA được điều chỉnh theo hướng siết chặt các quy tắc xuất xứ, hàng hóa từ các nhà máy Trung Quốc đặt tại Mexico có thể bị ảnh hưởng.
3. Điều tra 301 của Mỹ đối với Việt Nam
Tháng 5/2026, USTR đã khởi xướng điều tra theo Mục 301 đối với sở hữu trí tuệ của Việt Nam. Mặc dù chưa có kết luận, nguy cơ Mỹ áp thuế trừng phạt lên hàng Việt Nam là hoàn toàn có thật. Nhà nhập khẩu nên theo dõi sát diễn biến này và chuẩn bị kịch bản chuyển một phần đơn hàng sang Indonesia hoặc Bangladesh nếu cần.
Dự báo cho nửa cuối năm 2026 và 2027
Dựa trên các dữ liệu hiện có, tôi đưa ra ba dự báo chính:
- Việt Nam sẽ duy trì vị trí số 1 trong ít nhất 2-3 năm tới, nhờ vào cơ sở hạ tầng dệt may hoàn chỉnh và năng lực sản xuất lớn. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng sẽ chậm lại do hiệu ứng nền cao.
- Campuchia và Indonesia sẽ tiếp tục tăng trưởng hai con số nếu họ giải quyết được bài toán logistics và đào tạo lao động.
- Thị phần của Trung Quốc sẽ ổn định quanh mức 15-16% – không giảm sâu hơn, bởi Trung Quốc vẫn là nguồn cung duy nhất cho các đơn hàng có yêu cầu kỹ thuật cao (vải chức năng, vải kỹ thuật) với giá cạnh tranh.
Kết luận: Nhà nhập khẩu cần làm gì ngay bây giờ?
Nếu bạn đang là nhà nhập khẩu hoặc chủ nhà máy, đây là thời điểm để hành động:
- Đa dạng hóa nguồn cung: Đừng đặt tất cả trứng vào một giỏ. Việt Nam nên là trụ cột, nhưng hãy thêm Campuchia hoặc Indonesia cho những đơn hàng số lượng lớn, và Ai Cập hoặc Thổ Nhĩ Kỳ cho các đơn hàng đòi hỏi giao hàng nhanh đến châu Âu.
- Theo dõi chính sách thuế: Cập nhật tình hình AGOA, điều tra 301 với Việt Nam và rà soát USMCA hàng tháng.
- Cân nhắc ký hợp đồng dài hạn với các nhà cung cấp ổn định để có giá tốt và ưu tiên sản xuất.
Về bức tranh tổng thể, chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu đang đi vào ổn định sau 5 năm biến động. Các nhà máy và nhà nhập khẩu thích ứng nhanh sẽ là người chiến thắng trong kỷ nguyên mới.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao nhập khẩu quần áo của Mỹ giảm trong khi Việt Nam vẫn tăng?
Sự sụt giảm tổng thể chủ yếu đến từ Trung Quốc (-35,61% năm 2025), trong khi Việt Nam (+11,84%) và Campuchia (+26,95%) tăng mạnh. Lý do chính là thuế quan cao của Mỹ áp lên hàng Trung Quốc và chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của các nhà nhập khẩu. Nếu loại trừ Trung Quốc, nhập khẩu từ phần còn lại của thế giới thực tế vẫn tăng nhẹ.
Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ có thực sự là lựa chọn thay thế khả thi?
Có, đặc biệt đối với các đơn hàng đòi hỏi giao hàng nhanh đến châu Âu hoặc các sản phẩm cao cấp. Ai Cập hưởng thuế 0% vào Mỹ theo FTA và đang thu hút đầu tư lớn. Thổ Nhĩ Kỳ có lợi thế về vải cotton chất lượng cao và vị trí địa lý. Tuy nhiên, cả hai nước đều có chi phí sản xuất cao hơn Đông Nam Á 10-15%.
Điều tra 301 của Mỹ với Việt Nam có nguy cơ áp thuế không?
Hiện chưa có kết luận. Tuy nhiên, tiền lệ từ Trung Quốc cho thấy Mỹ có thể áp thuế 10-25% lên một số mặt hàng nếu kết quả điều tra bất lợi. Các nhà nhập khẩu nên theo dõi sát và cân nhắc đa dạng hóa một phần đơn hàng sang Indonesia hoặc Bangladesh như một kế hoạch B.
